Meszki (Diptera: Simuliidae)

Meszki są mniejsze niż komary i mają ciała bardzo krępe, mylone są z muszkami owocówkami, od których są jednak większe. W odróżnieniu też do nich, muszki owocówki przyciągają się psujące się owoce, natomiast meszkę przyciąga człowiek, ciepło, pot oraz wydychany dwutlenek węgla, który sygnalizuje im potencjalnego zywiciela. Ich ukłucia są dużo bardziej boleśniejsze niż ukłucia komara, ze względu na to, że rozcinają skórę i zakotwiczają się w niej przy pomocy haczykowatych włosków na szczękach, które rozrywają tkanki naczyń krwionośnych. Z powstałej rany samice wysysają sączącą się krew, w ich ślinie zawarte są enzymy które zapobiegające krzepnięciu krwi.
Meszki osiągają wielkość 2,5- 5,0mm, mają ciemne najczęściej czarne ubarwienie, ale mogą tez być brązowe, żółte, z różnymi deseniami na tułowiu i jaśniejszymi, poprzecznymi prążkowanymi nogami. Ich czułki są zwykle 11 członowe. Mają aparat gębowy typu ssąco- kłującego, u samców jest on zredukowany, u samic mocno rozwinięty. Tułów meszki jest masywny z silnie rozwiniętym śródtułowiem, gęsto pokryty krótkimi włoskami. Skrzydła są szerokie, przezroczyste, o mlecznobiałym odcieniu. Nogi tych muchówek są mocno owłosione a stopy są zaopatrzone w pazurki. U niektórych gatunków na nogach znajdują się haczyki, służące do utrzymania się na żywicielu podczas pobierania krwi.

Meszki występują tam, gdzie występuje woda bieżąca, w strumieniach, rzekach i w ich pobliżu, w lasach, na łąkach, wilgotnych terenach. Dla człowieka naprawdę groźne są tylko samice, samce żywią się nektarem kwiatów i sokiem roślin. Samice składają od 200-500 jaj, na zanurzonych w wodzie roślinach lub kamieniach, albo rzadziej bezpośrednio do wody. Larwy meszek są beznogie, zielono-szare, brązowo-zielone lub bardzo ciemne. Mają dużą głowę, a w przedniej części ciała charakterystyczny wyrostek, tzw. nogę. Posiadają aparat gębowy typu gryzącego. Na końcu ciała ma  przyssawkę z haczykami, służącą do przytwierdzania się do kamieni. Przytwierdzone do nich mają postać małych słupków. Przez to, że żywią się martwymi szczątkami roślin, zwierząt oraz ich odchodami, pełnią pożyteczną rolę, gdyż oczyszczają rzeki. Po zmianie w poczwarkę, owad znajdujący się w kokonie ma już dobrze wyodrębnioną głowę i dziewięcio segmentowy odwłok. Najczęściej zmieniają się w postać dorosłą owada w okolicach kwietnia lub maja, kiedy woda osiąga  temperaturę 10 stopni Celsjusza i właśnie w tym czasie meszki występują najliczniej. Owady dorosłe żyją w zaroślach,  gałęziach drzew, w miejscach pobliżu wody Najaktywniejsze są wieczorem i przed zachodem słońca, atakując szczególnie w rejonach słabo nasłonecznionych. Najdogodniejsze są warunki dla ich bytowania, są gdy temperatura wynosi 14 – 24 stopni Celsjusza, przy średniej wilgotności i słabym wietrze.

Samice atakują zarówno zwierzęta i ludzi, często atakując chmarami. Atakują wrażliwe części ciała, jak podgardle, uszy, szyję, brzuch, ale wchodzą też do oczu, uszu, nosa, w wyniku czego  są uważane do najbardziej dokuczliwych owadów.  Krew ludzi czy zwierząt jest  niezbędnym pokarmem dla samic, potrzebnym im do rozmnażania. Meszki w Polsce nie przenoszą żadnych chorób. Zwykle ślady i objawy ukłuć przez meszki znikają po tygodniu.  W niektórych wypadkach mogą wywołać one reakcje alergiczne, uczulenie, obrzęki, może wystąpić także wysoka gorączka mdłości, wymioty, biegunka, duszności, a w najgorszym  wypadku – wstrząs anafilaktyczny i śmierć.  Zaatakowane przez meszki zwierzęta są zaniepokojone, tracą dużą ilość krwi i narażone są na działanie toksycznej śliny.  Wzrasta temperatura ich ciała, tracą apetyt, pojawia się ślinotok, mają zaburzenia równowagi. Zapadają na tzw. chorobę meszkową (simuliosis), która cechuje się spadkiem mleczności, chudnięciem i osłabieniem, co powoduje spadek kondycji zwierzęcia i wzrost podatności na choroby i infekcje. Toksyny, które przedostają się do ciała zwierzęcia mogą nawet doprowadzić  do jego zgonu, gdyż blokują oddychanie  z powodu opuchnięcia górnych dróg oddechowych i oddziałowują na wegetatywny układ nerwowy.

U człowieka choroba meszkowa  charakteryzuje się opuchnięciem pokąsanych miejsc, zaczerwienieniem, bólami głowy, osłabieniem, złym samopoczuciem, podwyższona temperaturą, nieokreślonymi bólami głowy, osłabieniem, złym samopoczuciem, podwyższoną temperatura. Osoby w śpiączce alkoholowej lub niemowlęta są narażone na chorobę zwaną hararą -zatrucie organizmu substancjami uwalnianymi ze śliną meszek. W skrajnych przypadkach może dojść do obrzęku płuc. Objawy ugryzienia meszek łagodzi przemywanie rany wodą z mydłem, a następnie przemycie środek dezynfekujący, lub  wodą utlenioną, również  okłady z wody i octu lub wody i sody (zawsze w proporcji 1 łyżka na szklankę wody). Jeśli  z rany tworzy się ciągle powiększająca się opuchlizna, jest mocno zaczerwieniona lub zmienia się w inny niepokojący sposób, należy udać się do lekarza. Dodatkowo jeśli wystąpią objawy jak bóle stawowe, dreszcze, gorączka, nierówne bicie serca, należy niezwłocznie wezwać pomoc.

Aby  uniknąć ataku  meszek,   najlepiej unikać przebywania na otwartych przestrzeniach w miejscach ich wylęgu, w godzinach między 14 a 17, kiedy są najbardziej aktywne. W miejscach opanowanych przez meszki, może ochronić nas odpowiedni strój, koszula z długim rękawem i długie spodnie w jasnych kolorach (ciemne przyciągają te owady). Naturalnie odpędza meszki zapach wanilii, można więc nieosłonięte miejsca posmarować  olejkiem waniliowym. Dostępne są w sklepach, gotowe do użycia repelenty, którymi wystarczy spryskać ciało. Działają przez kilka godzin, w składzie powinny mieć IR3535 lub DEET – substancje, które odstraszają te owady. Przyjmowanie witaminy B zmienia zapach potu ludzkiego, sprawia że  jego woń staje się ona dla nich odstraszająca. Przyjmowanie witaminy B trzeba skonsultować z lekarzem.

Na terenach gdzie meszki są szczególnie uciążliwe i powodują straty gospodarcze wśród zwierząt, należy je zwalczać, wykorzystujący do tego metody chemiczne (zamgławianie, wspomagane opryskiem), poprzez rozpylanie środków owadobójczych. Zabiegi takie przeprowadza się również na działkach, terenach imprez plenerowych, w parkach, na deptakach,, przy restauracjach z ogródkami letnimi, obok hoteli, domów wczasowych, pensjonatów, kwater prywatnych.