Pluskwa domowa (Cimex Lectularius Linnaeus)

Pluskwy to krwiopijne owady, które pasożytują głownie na zwierzętach stałocieplnych, kręgowcach: ludziach, ptakach i nietoperzach. Najbardziej znanym gatunkiem pasożytujących na ludziach jest pluskwa domowa. Wszystkie gatunki pluskiew żywią się krwią i podczas przekłuwania skóry żywiciela, dodatkowo wstrzykują substancje przeciwzakrzepowe (antykoagulanty) i inne substancje czynne (np. środki znieczulające). Obecnie problem pluskiew jest szeroko rozpowszechniony i w ostatnim czasie nastąpił wzrost ich liczebności w wielu krajach Europy. Egzystują tam, gdzie mogą mieć kontakt z żywicielem, najczęściej w pomieszczeniach tam gdzie śpią ludzie. Przebywają na nich wyłącznie podczas pożywiania się, wybierają na skórze nieowłosione, odkryte miejsca i prawie bezboleśnie się wkłuwają. Są aktywne przede wszystkim w nocy, chociaż jeśli są bardzo głodne pojedyncze osobniki, można spotkać w ciągu dnia.

Szczytowe godziny pobierania przez nie pokarmu, przypadają tuż przed świtem. Potrafią też żerować na żywicielu w innych porach nocy, czy nawet w ciągu dnia. Za dnia chowają się w kryjówkach, którymi mogą być: szczeliny w łóżkach, fotelach, krzesłach, ramach obrazu, materacach, pod dywanami, pod listwami, w gniazdkach elektrycznych, wszelkich otworach, nierównościach, także fałdy zasłon, obszary pod luźną tapetą w pobliżu podłogi, szczeliny w rogach biurek, stołów, kredensów, przestrzenie w wiklinowych meblach oraz miejsca pod boazerią są częstymi miejscami, wybieranymi przez pluskwy na miejsce do zycia pomiędzy kolejnymi posiłkami i linieniami. W przypadku pomieszczeń dziecięcych mogą przebywać nawet w zabawkach, lalkach itp.

Pluskwy najczęściej poruszają się po ścianach, wspinając się na sufit, skąd przyciągane przez ciepło i obecność dwutlenku węgla w wydychanym przez ofiarę powietrzu, opadają by się posilić. Pobieranie krwi trwa zwykle około 5 minut, chociaż może trwać nawet dłużej do 15 minut. Po najedzeniu się owad wraca do swojej kryjówki. Samice, z racji swoich wymagań związanych z produkcją jaj, pobierają więcej krwi i częściej niż samce. Dopiero po kilku minutach czy godzinach od ukąszenia jest ono odczuwalne na skórze, w postaci swędzenia czy pieczenia.

 

Postać dorosła pluskwy domowej (zwana tez pluskwą łóżkową) osiąga 5-7 mm. Jest owadem wtórnie pozbawionym skrzydeł, o ciele płaskim (spłaszczonym grzbieto-brzusznie), owalnym, nieco wydłużonym, ubarwionym brązowo i pokrytym drobnymi szczecinkami. Aparat gębowy – typu kłująco-ssącego, tworzy zagiętą pod ciało w stanie spoczynku tzw. Kłujkę. Świeżo wyklute nimfy są przezroczyste, mają zdecydowanie jaśniejsze kolory i dopiero z czasem stają się brązowe, upodabniając się do osobników dorosłych. 

Pluskwy to owady długowieczne, średnia długość życia pluskwy wynosi od 6 do 12-14, a nawet 18 miesięcy. Pluskwy mogą przeżyć rok bez jedzenia, jednak w normalnych warunkach pobierają pokarm co 5 do 10 dni. 

Samice produkują 200 jaj, chociaż niektóre źródła podają, ze  od 100-500 jaj, w ciągu swojego życia. Do składania jaj dochodzi po nakarmieniu się przez samicę krwią i zapłodnieniu przez samca. W rozwoju pluskiew wyróżnia się  5 stadiów larwalnych. Każde stadium pluskwy by mogło przekształcić się w kolejne stadium, musi napić się krwi. W temperaturze pokojowej i przy częstym pobieraniu pokarmu pełny cykl rozwojowy dokonuje się  6-11 tygodni. Oznacza to, że w ciągu roku, w sprzyjających warunkach, może wykształcić się 3-4 pokoleń pluskiew. Najbardziej odporne na brak pokarmu są osobniki dojrzałe, które  mogą przeżyć bez pobierania krwi nawet do 550 dni. Czas życia głodzonych stadiów larwalnych jest krótszy, od 80 do 140 dni.

 

Istniało dotąd powszechne przekonanie, że pluskwy biorą się z brudu, jednak obserwacja ich gatunku pozwoliła stwierdzić, że pluskwy preferują czyste miejsca, ze względu na swoją budowę ciała, która utrudnia im poruszanie się po zanieczyszczonych powierzchniach. 

Pluskwa najczęściej przenoszona jest przez człowieka: w ubraniu, bagażu, w używanych meblach lub tekstyliach. Często zdarza się, że używane, wyrzucane meble, koło śmietników, są zasiedlone przez pluskwy, ponieważ wyrzucanie ich to  najczęściej pierwsza rzecz, jak robią ludzie w walce z pluskwami. Należy pamiętać o tym, kupując używane meble, że niosą również ryzyko ukrywania się w nich pluskiew i ich jaj, szczególnie  w ramach łóżek i materacach. Ale dotyczy to tez innych rzeczy, zakupionych z rynku wtórnego - na giełdach staroci, tzw. pchlich targach, lumpeksach.  jak  odzieży, poduszek, pudełek i innych przedmiotów.  Zdarza się również, że pluskwy przechodzą od sąsiednich mieszkań, dobrze jest więc uszczelnić i zabezpieczyć  wszelkie szczeliny, szpary, otwory w ścianach np. dla przewodów i rur).  

Pluskwy mogą być również przenoszone przez zwierzęta, są to rzadkie wypadki ale mogą być przenoszone przez nietoperze i ptaki, które zamieszkują poddasza, strychy. Sytuacja ta może się nasilić zwłaszcza po likwidacji gołębników.

Narażone obiekty na inwazję pluskiew to oczywiście bloki mieszkalne i domy wielorodzinne, pluskwy przemieszczają się wzdłuż centralnych instalacji grzewczych lub wodno-kanalizacyjnych, rozchodząc się też po innych pomieszczeniach. Inne obiekty i miejsca narażone na ataki pluskiew to: hotele, hotele, schroniska, szpitale, pociągi, autobusy i inne tego typu miejsca, gdzie gromadzą się ludzie i gdzie pluskwy mogą przez nich zostać przeniesione. 

 

Ukąszenia pluskiew mogą doprowadzić do reakcji alergicznej objawiającej się podrażnioną i zaczerwienioną skórą. Ciężkie reakcje nadwrażliwości występują rzadko. Wstrząs anafilaktyczny spowodowany ukąszeniami pluskiew, może wystąpić, ale tylko u niewielkiego odsetka ludzi. Potencjalnie, pluskwy mogą przenosić niektóre wirusy, np. wirus zapalenia wątroby typu C, wirus wątroby typu B a także bakterie i pierwotniaki pasożytnicze jak i różne choroby. Obecnie jednak pluskwy nie są uważane za owady stwarzające poważne zagrożenie dla zdrowia. człowieka.

 

O obecności w naszym otoczeniu pluskiew mogą świadczyć wszelkie czerwone, brązowe, często trudno zmywalne plamki na ścianach lub innych powierzchniach – są to odchody pluskiew.  Inne objawy w otoczeniu to krwawe plamki na pościeli, wyczuwalny w otaczającym nas powietrzu zapach malin lub kolendry, chitynowe pancerzyki, pozostałości linek larwalnych, nagromadzonych  w szczelinach, katach i w wszelkich otworach. Objawy cielesne to skórne, zmiany alergiczne.  Charakterystyczne ugryzienia  pluskiew pozostawiają ślady w postaci 3,4 czerwonych punkcików w linii lub trójkącie. Ślady ugryzień mogą  jednak nie wystąpić u wszystkich pogryzionych osób i bardzo często jest tak, ze pluskwy gryzą tylko jedną osobę z pary śpiącej na łóżku. Gdy pluskiew jest niewiele, ugryzienia mogą być co kilka dni i tylko w nielicznych miejscach. Pluskwy też, nie potrzebują  pobierać pokarm codziennie, mogą to robić co 2-4 dni. Inne objawy to grudki zapalne, świąd skóry, pokrzywka, rzadziej nasilony katar i częste kichanie obserwowane po nocnym odpoczynku, które tez mogą świadczyć o obecności pluskiew w naszym domu. 

 

Profilaktyka i postępowanie w przypadku stwierdzenia obecności pluskiew.

Należy zadbać o porządek w bezpośrednim otoczeniu, by  ograniczyć  możliwości ukrywania się pluskiew w dogodnych dla nich miejscach.  Dobrze jest po każdej podróży połączonej z noclegiem w hotelu, lub w hotelu obejrzeć bagaż wraz z zawartością, podobnie należy postępować w przypadku zakupionych towarów, zwłaszcza starych, używanych mebli, szczególnie dokładnie należy obejrzeć złącza, wszelkie szczeliny, otwory na gwinty, na śruby, gdzie mogłyby ukrywać się pluskwy. 

 

  • Gdy już wiemy, ze mamy do czynienia z pluskwami i wiedząc o tym, że występują one w okolicach łóżka, czy kanapy należy dokładnie sprawdzić te miejsce – przestrzeń wokół łóżka, pod łóżkiem i 3 metry od niego, szczególnie dokładnie należy sprawdzić wszelkie łączenia w łóżkach i materacach, ponieważ tam znajdują się potencjalne kryjówki pluskiew. Najlepiej sprawdzić wszystkie sypialniane pomieszczenia. Aby zapobiec  wchodzeniu pluskwy na łóżka, należy odsuwać ramę łóżka od ściany, pościel i koce  układać w taki sposób, żeby nie dotykały podłogi. Miejsce styku nogi łóżka można dodatkowo włożyć do naczynia  z olejem mineralnym lub wodą. 
  • Jeżeli mamy podejrzenia, że pluskwy zostały przyniesione na ubraniu, należy sprawdzić kosz na pranie i meble, w których trzymamy odzież. Inne miejsca, które należy też sprawdzić to, miejsca za obrazami, zdjęciami, plakatami, listwy przypodłogowe, otwory i szpary w gniazdkach elektrycznymi i wszelkie otwory i szczeliny w ścianach, firanki, dziecięce zabawki, książki itp. Gdy pluskwy zostały zlokalizowane w łóżku następnym krokiem jest przygotowanie pościeli do prania. Rzeczy, które nadają się do czyszczenia chemicznego można oddać do pralni chemicznej, inne można wyprać w domowej pralce, w gorącej temperaturze i minimum przez 30 minut.   Wszystkie stadia pluskiew, w tym jaja giną w temperaturze + 45 stopni.  Prasowanie rzeczy lub ubrań, na których mogą być pluskwy, gorącym żelazkiem niszczy również jaja pluskiew.         
  • Ważne jest czyszczenie materaca gdyż tam właśnie może znajdować się najwięcej pluskiew. Należy bardzo dokładnie go odkurzyć i wszelkie otwory, szpary w materacu, gdzie mogłyby się ukrywać pluskwy. To samo trzeba zrobić z pozostałymi częściami łóżka. Po odkurzaniu natychmiast należy wyjąć worek z odkurzacza, wyrzucić go, aby pluskwy nie wydostały się z niego i wymienić filtr. O ile jest to możliwe, należy uwzględnić demontaż ram łóżek itp. Aby dobrze skontrolować stan otoczenia, najlepiej jest poodsuwać  meble, łóżka, tak by dostać się łatwiej do  wszelkich szczelin i  kryjówek owadów, ponieważ pluskwy mogą rozprzestrzeniać się po innych mieszkaniach poprzez te miejscami i przechodzić tymi miejscami z mieszkania do mieszkania.  Dobrze jest sprawdzić  sąsiednie mieszkania i pomieszczenia na tym samym piętrze jak również bezpośrednio powyżej i poniżej czy nie ma tam obecności pluskiew.  Dobrze jest uwrażliwić sąsiadów na wszelkie oznaki  obecności pluskiew w ich mieszkaniach. 
  • Skuteczną metoda walki z pluskwami, jest metoda przy użyciu środków chemicznych. 
  • W naszym sklepie są preparaty przeznaczone do zwalczania pluskiew metodą oprysku i zamgławiania, są to certyfikowane preparaty całkowicie bezpieczne dla człowieka i przy tym skuteczne w zwalczaniu pluskiew. Tego typu zabiegi można również zlecić firmie zewnętrznej.  Akcja dezynsekcyjna powinna być zaplanowana w sposób systemowy i obejmować możliwie wszystkie pomieszczenia, które mogły zostać zasiedlone przez pluskwy, jak i wszystkie  mieszkania w budynku poradzone pluskwami. Nie należy wyrzucać mebli na śmieci, które są przydatne i mogą być poddane dezynsekcji. Porażone meble, mogą zostać oczyszczone i służyć dalej w mieszkaniach. Ważne jest by nie wystawiać poradzonych mebli np. bezpośrednio na korytarz, czy ulicę, żeby nie dopuścić do sytuacji zarażenia innych mieszkań. Jeżeli  pozbywamy się już mebli, to niech będą oznakowane one w taki sposób, żeby zniechęcić innych ludzi przed ich zabraniem.
  • Aby przygotować mieszkanie do zabiegu likwidacji pluskiew metodą oprysku, czy zamgławiania, należy zdjąć z  łóżek pościel, poduszki, prześcieradła, koce itd.,  należy opróżnić je całkowicie., potem spakować rzeczy wyjęte do worków, w tym też i zabawki, inne przedmioty zdjęte z łóżka. Do worków należy też włożyć  inne rzeczy z foteli, kanapy czy z okolic łóżka, które chcemy zabezpieczyć o raz zdjęte firany i zasłony. Po szczelnym zamknięciu worków, należy je wynieść do prania. W ofercie naszego sklepu są dostępne specjalne worki na pluskwy, które zapobiegają przedostawaniu się pluskiew na zewnątrz i rozpuszczają się  w czasie prania, po włożeniu ich do pralki z zabezpieczonym w ten sposób rzeczami. Temperatura dla prania powinna być wtedy ustawiona na 50-60 stopni Celsjusza, przy czasie prania minimum 30 minut, ale pluskwy już giną przy temperaturze 45 stopni. Jeśli nie jest możliwe wypranie np. kołder, pierzyn, poduszek, należy użyć dowolnego innego sposobu ich podgrzania do temperatury min. 50-60 stopni, na przykład wyprasowanie gorącym żelazkiem, wyparzenie wrzątkiem w wannie, suszenie w pralce, umieszczenie ich w nagrzanym aucie lub w czarnych workach i wygrzanie ich na balkonie. Również niska temperatura niszczy pluskwy, można ją wykorzystać zamrażając pościel poprzez włożenie jej do zamrażarki na jakiś czas.
  • Należy przygotować łóżka, kanapy, rozkładając je, zdjąć z nich materace jeżeli są i postawić w pozycji pionowej, potem dokładnie odkurzyć łóżka, wszystkie szczeliny w łóżku, okolice łóżka, listwy przypodłogowe. Po odkurzaniu należy zmyć podłogę, gdyż na czystych powierzchniach środki do dezynsekcji działają skuteczniej i dłużej. Worki z odkurzacza oczywiście od razu wyjmujemy i pozbywamy się ich, najlepiej uprzednio zamykając je w plastikowych, szczelnych torebkach. 
  • Jeśli ostatnio była odbywana jakaś podróż, istnieje ryzyko przyniesienia również tą drogą pluskiew, należy na wszelki wypadek również wyprać wszystkie rzeczy które spakowaliśmy do torby, wraz z torbami, wkładając je tak samo do worków i szczelnie zamykając i uprać w gorącej temperaturze.
  • Meble należy odsunąć od ściany na odległość 10-40 cm, by ułatwić spryskanie przestrzeni za meblami i przy listwach podłogowych, oraz ułatwić dostęp do wszelkich szpar i szczelin w ścianie, gniazdek elektrycznych, karniszy parapetów itp., wszędzie tam gdzie mogą się chować pluskwy. Należy zdjąć ze ścian: zegary, obrazy, plakaty, zdjęcia, ozdoby i inne i pozostaw je w pomieszczeniu celem poddania ich również dezynsekcji, szczególnie na ich tylnej powierzchni. Miski z wodą i karmą dla zwierząt powinny zostać schowane (po zabiegu należy je umyć w środku z detergentem i zmienić karmę i wodę), również wszelkie rzeczy użytku osobistego, służące na przykład do higieny osobistej. Artykuły spożywcze powinny zostać schowane i zabezpieczone. Jeśli w domu jest akwarium, należy je szczelnie przykryć lub wynieść, Jeśli w domu jest dywan, trzeba  go zrolować i postawić dalej od łóżka. Należy odłączyć wszelkie urządzenia elektryczne jak telewizor, dekoder, monitor, komputer, laptop, i inne, należy również zabezpieczyć je, przed dostaniem się do środka, preparatu podczas zabiegu. Przed zabiegiem można przewietrzyć mieszkanie, ale na czas zabiegu okna powinny być szczelnie zamknięte oraz wymagane jest zabezpieczenia łączeń mieszkań, np. od ogrzewania, szczeliny w ścianach, kratki wentylacyjne siatkami z drobnym oczkiem.

 

Po zabiegu, po upływie czasu przeznaczonego  na zadziałanie i rozprowadzenie się w pomieszczeniu preparatu (który jest uzależniony od rodzaju zastosowanego środka), należy przewietrzyć dokładnie mieszkanie, minimum pół godziny. Przez kilkanaście godzin po zabiegu nie należy zmywać, odkurzać miejsc poddanych działaniom preparatom, by nie zniwelować ich działania i nie zniszczyć efektu zabiegu. Umyć można natomiast powierzchnie, które mają kontakt z jedzeniem, można umyć podłogę w miejscach po których chodzimy. Jeśli w domu są małe dzieci można przemyć wszelkie powierzchnie z którymi będą miały one kontakt ale zostawiając barierę ochronną w odległości 20-30cm od ścian, w tych miejscach, porażonych pluskwami.